English
Kozmetik ürün barkodu, GS1 Türkiye’ye firma olarak üye olup size verilen firma önekinden her ürün çeşidine ayrı bir GTIN numarası türeterek alınır. Bu numara ÜTS bildiriminde de istenir. TİTCK’nin ÜTS kılavuzuna göre barkod GS1 standartlarına uygun ve her ürün için farklı olmalıdır, kayıt altına alınmış bir üründe sonradan değiştirilemez.
Kısaca. Türkiye’de kendi markanız için barkod numarasını bir aracıdan değil GS1 Türkiye’den firma üyeliğiyle alırsınız. Başvuru ürün bazında değil firma bazındadır. Kaç numaraya ihtiyacınız olduğunu ton, hacim, koku, set ve deneme boyu planınız belirler. Etiket basılmadan ve ÜTS bildirimi yapılmadan önce bu planın bitmiş olması gerekir. Bilgiler 29 Ekim 2026 itibarıyla GS1 Türkiye ve TİTCK sayfalarından alınmıştır.
İçindekiler
Barkod, GTIN ve firma öneki nedir?
Perakende ürünlerde barkodun altında yazan 13 haneli sayı GTIN-13’tür (Küresel Ticari Ürün Numarası, EAN-13 olarak da bilinir). Bu numara tek bir şişeyi değil bir ürün çeşidini dünyada tek başına tanımlar, aynı ton ve hacimdeki bütün şişeler aynı numarayı taşır. Parti numarası ayrı bir bilgidir. Çizgiler aynı sayının makinece okunan hâlidir. Küçük ürünlerde 8 haneli GTIN-8, kolilerde 14 haneli GTIN-14 de kullanılır. GS1 Türkiye’nin GTIN-13 sayfasına göre numara üç parçadan oluşur. Başta GS1 Türkiye’nin firmanıza verdiği önek, ortada sizin verdiğiniz ürün numarası, sonda da otomatik hesaplanan kontrol basamağı bulunur.
Önekin uzunluğu kaç ürün çeşidi numaralandıracağınıza göre seçilir. 12 basamaklı önek tek bir ürüne, 11 basamaklı önek 10 ürüne, 10 basamaklı önek 100 ürüne, 9 basamaklı önek 1.000 ürüne yeter. Daha uzun ürün listeleri için 8 ve 7 basamaklı önekler vardır. GS1 Türkiye ürün numaralarının gruplama ya da kodlama yapılmadan, her yeni ürüne bir artan sırayla verilmesini istiyor. Ton adını ya da hacmi numaranın içine kodlamayın, bu bilgi sizin ürün listenizde durur.
868 ya da 869 ile başlayan bir barkod ürünün Türkiye’de üretildiğini göstermez. GS1 Türkiye’nin 868 ve 869 önek sayfası, bu öneklerin GS1 Türkiye üyelerine verildiğini ve farklı öneklerin amacının menşe belirtmek değil numaraların çakışmasını önlemek olduğunu açıkça yazıyor.
GS1 Türkiye üyeliği adım adım
Barkod numarası almak için GS1 Türkiye’ye sistem üyeliği başvurusu yapılır ve bu başvuru firma bazındadır. Üyelikten sonra önekinizle istediğiniz kadar ürüne, önekin kapasitesi kadar numara verirsiniz. Akış GS1 Türkiye’nin barkod nasıl alınır sayfası ve 08.03.2026 tarihli Sistem Üyeliği Usul ve Esasları metnine göre şöyle ilerler.
- Ürün çeşidi sayınızı çıkarın. Bugünkü seriyi ve birkaç yıl içinde ekleyeceğiniz tonları, hacimleri birlikte sayın. Önek basamağı bu sayıya göre seçilir.
- Belgeleri hazırlayın. Oda ya da esnaf odası faaliyet belgesi, noter onaylı üyelik taahhütnamesi, imza sirküleri ya da beyannamesi, son mali yılın cirosunu gösteren gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ve sistem giriş bedelinin dekontu istenir (Usul ve Esaslar m.6).
- Online başvurun. Başvuru GS1 Türkiye Online Üyelik Sistemi üzerinden yapılır. Taahhütnamedeki e-posta, unvan ve adreslerin sistemdekilerle birebir aynı olması gerekiyor, aksi hâlde başvuru kabul edilmiyor. Kâğıtla yapılan başvurular daha uzun sürüyor.
- Eksik belge bildirimine bakın. Eksik belgede size 30 gün süre verilir (m.7).
- Öneki kontrol edin. Basamak sayısını yanlış seçtiyseniz tahsisten sonraki bir iş günü içinde değişiklik isteyebilirsiniz, daha sonra yeni başvuru süreci işler (m.8).
- Numaraları verin ve listeyi tutun. Her ürün çeşidine sıradaki numarayı verin, hangi numaranın hangi ton ve hacme ait olduğunu tek bir tabloda saklayın.
Giriş bedeli ciroya ve önek basamağına göre değişiyor, sonraki her yıl da sistem kullanım bedeli ödeniyor. Tutarlar değişebildiği için rakam vermiyoruz. Güncel bedeli GS1 Türkiye’nin hesaplama aracından ve sistem kullanım bedeli sayfasından görebilirsiniz.
Kozmetikte kaç barkod gerekir? Varyant planı
Tüketicinin ayrı ürün olarak gördüğü ve rafta ayrı satılan her çeşit ayrı bir GTIN alır. GS1’in GTIN Yönetim Standardı (Sürüm 1.1, Eylül 2023) yeni ürünün, ambalajda yazan net miktar değişikliğinin, ana marka değişikliğinin ve hazır set içeriğindeki değişikliğin yeni numara gerektirdiğini söylüyor. Aşağıdaki tablo varsayımsal bir seri için bu kuralların kozmetikteki karşılığını gösteriyor.
Örnek seri (varsayımsal) üç tonlu bir fondöten. Her ton 30 ml ve 50 ml olarak satılıyor. Üç tonun 30 ml’lik ambalajlarını bir arada sunan bir tanıtım seti ve yalnız bir tonda 5 ml’lik satılık bir deneme boyu var.
| Ürün | Kaç GTIN? | Dayanak |
|---|---|---|
| 3 ton x 2 hacim | 6 | Her ton ve her hacim tüketicinin ayrı seçtiği bir çeşittir. Net miktar farkı tek başına yeni numara gerektirir |
| Üç tonlu set | 1 ek numara | Sabit içerikli set kendi GTIN’ini alır, içindeki ürünler kendi numaralarını korur. Setin içeriği değişirse set yeni numara alır |
| 5 ml satılık deneme boyu | 1 ek numara | Net miktar farklı olduğu için ayrı çeşittir. Üç tonun hepsi 5 ml olarak satılsaydı üç numara gerekirdi. Ambalaj çok küçükse GTIN-8 gündeme gelir (aşağıda) |
| Bayram görselli sınırlı ambalaj | Ürünün numarası değişmez | Net miktar ve içerik aynı kaldıkça, standarda göre belirli bir dönem için yapılan promosyon ambalajında perakende birimin numarası aynı kalır. Koli ve palet gibi üst ambalajlar yeni numara alır |
| 12’li koli | Koli için ayrı numara | Ambalaj hiyerarşisinin her üst seviyesi kendi numarasını alır. Perakende satılmayan ve tek çeşit ürün içeren koliye, ürünün GTIN-13’ünden türetilen ve önek kapasitenizden numara tüketmeyen bir GTIN-14 verilebilir. Koli içi adet değişirse koli numarası da değişir |
Bu örnekte perakende rafına çıkan ürünler için 8 numara gerekiyor. Ön planı böyle bir tabloyla yapmak, hangi basamaklı öneki seçeceğinizi de netleştirir. Formül değişikliği ise her zaman yeni numara gerektirmez. Standart, değişikliğin ambalajda yasal olarak yazılması gereken bilgiyi etkilemesini ve tüketicinin farkı ayırt etmesinin beklenmesini birlikte arıyor.
Barkodun ÜTS bildirimiyle ilişkisi
Kozmetik ürün bildiriminde ürünü tanımlayan ilk bilgi barkoddur. Kozmetik Ürünler Yönetmeliği m.16/1-a, bildirimde “kozmetik ürünün spesifik olarak tanımlamasını mümkün kılan ürünün barkodu” istendiğini söylüyor. TİTCK’nin ÜTS kullanım kılavuzu (KÜD-KLVZ-24, Rev.02, 12.07.2024) bunu üç kuralla ayrıntılandırıyor.
- Barkodlar GS1 standartlarına uygun olmalı ve her ürüne ait farklı bir numara girilmelidir.
- Sistem aynı firmanın aynı barkodu ikinci kez kullanmasına izin vermez.
- İnceleme öncesinde ya da ilk eksiklik kararından sonra barkod güncellenebilir, kayıt altına alınmış üründe barkod değiştirilmez.
Kılavuza göre set ürünler, daha önce tek tek eklenmiş ürünlerden “Kozmetik Ürün Seti Ekle” sekmesiyle oluşturuluyor. Ücretsiz dağıtılan tester ve numuneler için de ürün ekranında ayrı bir soru var. Bildirimin bütün akışını ÜTS bildirimi yazımızda anlattık. Formül değişikliğinde mevcut kaydı mı güncelleyeceğinizi yoksa yeni ürün mü açacağınızı sorumlu teknik elemanınızla birlikte karara bağlayın, çünkü kayıtlı üründe barkod geri dönüşsüz biçimde sabitlenir.
Barkodu etikete basmadan önce
Barkodun okunması numaranın doğruluğu kadar yerleşime, renge ve boyuta bağlıdır. GS1 Türkiye’nin barkod yerleşimi sayfası şu kuralları sayıyor.
- Barkod ürün dik dururken alt kısma yakın ve düz bir yüzeyde olmalı.
- Kenarların birleştiği yere, buruşabilecek ya da kıvrılabilecek bir alana konmamalı.
- Herhangi bir kenara 8 mm’den uzak, 100 mm’den yakın olmalı.
- Üzeri bir şekil ya da etiketle kapatılmamalı.
GS1 Türkiye en iyi okunan kombinasyonun beyaz zemin üzerine siyah çubuk olduğunu, standart ölçülerden fazla küçültülen barkodların okuma sorunu çıkardığını belirtiyor. Ruj, dudak balmı ve deneme boyu gibi küçük ambalajlarda GTIN-13 sığmıyorsa GTIN-8 kullanılabilir. Bunun için yazdırılabilir alanın 80 cm²’den, en büyük etiket alanının 40 cm²’den küçük olması ya da silindir ambalajın çapının 30 mm’nin altında kalması gerekiyor. GTIN-8 önekten türetilmez, her ürün için ambalaj örneğiyle GS1 Türkiye’den ayrıca alınır.
Baskıdan önce boş ambalaj ya da etiket örneğini test ettirin. GS1 Türkiye üyelerin ilk üç barkodunu ücretsiz doğruluyor, sonrası ücretli. Etiketin geri kalan zorunlu bilgileri için etiket kontrol listemize bakabilirsiniz.
Fason üretimde barkod kimin adına olur?
GS1 sistemine göre barkod numarası vermekten ürün nerede ve kim tarafından üretilirse üretilsin marka sahibi sorumludur. GS1 Türkiye’nin sıkça sorulan sorular sayfası bunu açıkça yazıyor. Usul ve Esaslar m.10 da önekin GS1 Türkiye’nin izni olmadan başka kişilere devredilmesini ya da kullandırılmasını yasaklıyor. Kendi markanızla fason ürettirdiğiniz üründe üreticinin önekiyle numara kullanmak bu yüzden uygun değildir, öneki marka sahibi olarak siz alırsınız. GS1’in marka sahibi kavramı ile Kozmetik Ürünler Yönetmeliği’ndeki sorumlu kişi kavramı ayrıdır. ÜTS bildirimini ve mevzuat uyumunu sorumlu kişi üstlenir (m.6 ve m.16).
Üretici değiştirdiğinizde barkod sizin önekinizde kaldığı için, ürünün başka bir özelliği yeni numara gerektirecek biçimde değişmedikçe numara aynı kalır. GTIN Yönetim Standardı’nın yeni numara gerektiren durumları arasında üretici değişikliği bulunmuyor. Üretim yeri değişikliği ise ÜTS’deki bildirimin güncellenmesini gerektirir. Pazaryerlerinin barkod kuralları platforma ve kategoriye göre değişir ve satıcı panelinde yazar, genel hazırlığı pazaryerinde kozmetik satmak yazımızda topladık.
Kaynak olarak GS1 Türkiye’nin yukarıda bağlantı verilen sayfalarını, Kozmetik Ürünler Yönetmeliği’nin Resmî Gazete metnini ve TİTCK’nin ÜTS kılavuzunu kullandık. Sayfalar 29 Ekim 2026’da okundu.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. GS1 Türkiye’nin bedelleri, başvuru ekranları ve TİTCK kılavuzları değişebilir, işlem yapmadan önce resmî sayfaları kontrol edin. Son güncelleme Ekim 2026.
Sıkça Sorulan Sorular
ÜTS bildiriminde ürünün barkodu isteniyor (Yönetmelik m.16/1-a) ve TİTCK kılavuzu bu barkodun GS1 standartlarına uygun olmasını şart koşuyor. Bu yüzden Türkiye’de piyasaya arz edilecek her kozmetik ürün için pratikte GS1 uyumlu bir barkod numarası gerekir. Yönetmeliğin etiket maddesi (m.22) barkodu zorunlu etiket bilgileri arasında saymaz, barkodun ambalaja basılması satış kanalının isteğine bağlıdır.
Evet. Tüketicinin ayrı seçtiği her ton, koku ve hacim ayrı bir ürün çeşididir. GS1 standardına göre ambalajda yazan net miktar değiştiğinde yeni numara gerekir. ÜTS de her ürün için farklı barkod istiyor.
Kendi markanızla satılan üründe barkod vermekten marka sahibi sorumludur ve önek başkasına kullandırılamaz. Öneki kendi firmanız adına GS1 Türkiye’den almanız gerekir.
Giriş bedeli firmanın cirosuna ve önek basamağına göre değişiyor, ardından her yıl sistem kullanım bedeli ödeniyor. Tutarlar değişebildiği için GS1 Türkiye’nin hesaplama aracına bakın.
GS1 Türkiye’ye göre piyasadan çekilen bir ürünün numarası başka bir ürüne yeniden verilmez. Hiç üretilmemiş ürünler için dar istisnalar var. ÜTS’de kayıtlı bir barkodun aynı firma tarafından ikinci kez kullanılmasına da sistem izin vermiyor.
Ambalajın yazdırılabilir alanı 80 cm²’den küçükse, en büyük etiket alanı 40 cm²’nin altındaysa ya da silindir ambalajın çapı 30 mm’den küçükse GTIN-8 alınabilir. GTIN-8 her ürün için ambalaj örneğiyle GS1 Türkiye’den ayrıca istenir.
Etiket ve ambalaj planınızı birlikte kuralım
Barkodun yeri ve boyutu ambalaj ölçüsüne, etiket alanına ve zorunlu bilgilere bağlı. Ürün seriniz netleştiğinde ambalaj ve etiket planını birlikte değerlendirmek için ambalaj sayfamıza göz atabilirsiniz.