Kozmetik Ürün Etiketinde Bulunması Gerekenler ve Tasarım Öncesi Kontrol Listesi

Etiket tasarımı genellikle logo ve renklerle başlar; zorunlu bilgiler en sona kalır ve “bir yere sığdıralım” diye eklenir. Küçük bir şişede bu, pahalı bir sürprize dönüşebilir. Yazı puntoları küçülür, bilgiler okunmaz hâle gelir, baskıdan sonra bir eksik fark edilirse etiketin tamamı yeniden basılır.

Bu yazıda sırayı tersine çeviriyoruz. Önce etiketin taşıması gereken bilgiler, sonra tasarım. Kozmetik Ürünler Yönetmeliği’nin etiketleme maddesini kendi cümlelerimizle özetliyor, hangi bilgilerin Türkçe olması gerektiğini ve tasarımcıya vereceğiniz brief’in nasıl görünmesi gerektiğini gösteriyoruz.

Yönetmeliğe göre kozmetik ürün etiketinde başlıca sorumlu kişinin adı ve adresi, net içerik, dayanıklılık bilgisi (tarih ya da açıldıktan sonra kullanım süresi), özel uyarılar, parti numarası, gerekiyorsa ürünün işlevi ve bileşen listesi bulunur. Net içerik, dayanıklılık bilgisi, özel uyarılar ve ürün işlevi Türkçe olmalıdır. Tasarım, bu bilgilere ayrılacak alan hesaplanmadan başlatılmamalıdır.

Hangi bilgi nerede yer alır?

Yönetmelik, etiket bilgilerinin ürünün iç ve dış ambalajında bulunmasını, silinmez, kolayca görülür ve okunur olmasını ister. Tüm bilgiler her ambalaj katmanında aynı biçimde tekrarlanmak zorunda değil; örneğin bileşen listesi dış ambalajda yer alır ve “Ürün Bileşenleri” gibi bir başlıkla başlar. Bazı bilgiler için ise ürünün çok küçük olması gibi durumlarda özel düzenlemeler var. Bu ayrıntılar için yönetmelik metnine ve TİTCK’nın Ambalaj ve Etiketleme Rehberi’ne bakmanız gerekir; yazıdaki tablo genel çerçeveyi verir.

Zorunlu bilgiler tek tabloda

Tablo yönetmeliğin 22. maddesindeki başlıca bilgileri ve her birinde tasarım açısından neye dikkat etmeniz gerektiğini özetliyor. Bent numaralarına değil, bilginin kendisine odaklandık.

Bilgi	Ne demek?	Tasarımda dikkat
Sorumlu kişi	Adı ya da unvanı ve adresi; ithal üründe menşe	Birden fazla adres varsa ürün bilgi dosyasının bulunduğu adres belirtilir. ÜTS bildirimindeki bilgiyle uyumlu olmalı.
Net içerik	Ağırlık ya da hacim	Türkçe. 5 g ya da 5 ml altındaki ambalajlar, bedelsiz numuneler ve tek kullanımlık ürünler için istisna var.
Dayanıklılık bilgisi	Minimum dayanma süresi 30 ayın altındaysa “…öncesinde kullanınız” ile ay ve yıl; 30 ayı geçiyorsa açıldıktan sonraki güvenli kullanım süresi (açık kavanoz simgesi)	Türkçe. Simge ve süre için ayrı alan ayırın.
Özel uyarılar	Kullanımda alınacak tedbirler ve mevzuat eklerinde istenen uyarılar; profesyonel kullanım ürünlerinde ek bilgiler	Türkçe. Okunabilir punto ve kontrast.
Parti numarası	Üretim partisini/serisini gösteren kod	Ürün çok küçükse dış ambalajda. Kodun yerini baştan planlayın.
Ürün işlevi	Ürünün ne için kullanıldığı; sunumdan anlaşılıyorsa gerekmez	Türkçe.
Bileşen listesi	INCI adlarıyla, azalan ağırlık sırasıyla; koku ve aroma terimleri ile boyar maddeler için ayrı kurallar	Etiketin en çok yer kaplayan bloğu. Formül son hâline gelmeden basmayın.
Nanomateryal	Nano bileşenin adının yanına “(nano)” yazılır	Varsa listede görünür olmalı.

Tabloda yer almayan bir başlık olabilir; ürününüze ve bileşenlerinize göre ek uyarılar ya da göstergeler gerekebilir. Son söz her zaman yönetmeliğin ve TİTCK rehberlerinin güncel metnindedir.

Türkçe kuralı

Bilgilerin bir kısmını Türkçe vermek zorunludur. Net içerik, dayanıklılık bilgisi, kullanımda dikkat edilecek özel tedbirler ve ürünün işlevi Türkçe olmalıdır. Bileşen listesi ise uluslararası INCI adlarıyla yazılır, yani Türkçeleştirilmez. Yurt dışında da satacaksanız hedef ülkenin dil ve etiket kuralları ayrıca geçerli olacağı için iki dilli bir tasarım yer meselesi çıkarır; bu yüzden hedef pazarı baştan bilmek etiket alanını da belirler.

Bileşen (INCI) listesi nasıl yazılır?

INCI, uluslararası kabul gören kozmetik içerik adlandırma sistemidir; listedeki adlar hammaddenin ticari adı değil INCI adıdır. Bileşenler azalan ağırlık sırasıyla yazılır, yüzde birin altındakiler kendi aralarında herhangi bir sırayla yer alabilir. Koku ve aroma bileşimi ile boyar maddeler için ayrı gösterim kuralları var; boyar maddelerde renk indeksi (CI) numarası kullanılır.

Parfüm ve aroma listede tek bir ad (“parfüm” ya da “aroma”) altında yazılır. Ancak TİTCK’nın Haziran 2026 tarihli parfüm alerjenleri kılavuzu, yönetmeliğin Ek III listesindeki bazı alerjenlerin ayrıca yazılmasını istiyor. Bir alerjen bitmiş üründe, durulanmayan üründe yüzde 0,001’i, durulanan üründe yüzde 0,01’i aşıyorsa kokunun ya da uçucu yağın içinden gelse bile INCI adıyla (gruplanmış alerjenlerde kılavuzdaki grup adıyla) listeye eklenir. Alerjen doğrudan bir bileşen olarak kullanılmışsa miktara bakılmaksızın yazılır. Uçucu yağ ve bitki ekstresi gibi doğal karışımlarda hesap, hammadde tedarikçisinin verdiği alerjen bilgisine dayanır; miktar mevsime göre oynayabildiği için en yüksek değer esas alınır. Pratikte, kokulu bir ürünün etiketini parfüm tedarikçisinden alerjen bilgisi gelmeden kesinleştirmeyin.

Bileşen listesi formülle birebir örtüşmek zorundadır. Numuneden sonra bir bileşen değişirse liste de, ürün bilgi dosyası da, ÜTS’deki kayıt da değişir. Bu yüzden etiket, formül kesinleşmeden basılmaz; formülün kesinleşmesi de Ar-Ge ve formülasyon çalışmasının çıktısıdır. Formül, etiket ve dosya arasındaki bağın nasıl işlediğini numune yazımızda anlattık.

Küçük ambalajda yer bulmak

30 ml’lik bir şişede bütün bilgileri okunur boyutta yerleştirmek gerçek bir tasarım problemidir. Deneyebileceğiniz yollar şunlar.

• Önce zorunlu bilgi bloğunu ölçün. Bileşen listesi ve uyarılar kaç satır tutuyor? Logoyu bu alanın kalanına yerleştirin, tersini değil.
• Kutuyu kullanın. Bileşen listesi dış ambalajda yer alabildiği için ürün bir kutuyla satılıyorsa uzun listeyi kutuya taşımak şişe üzerindeki yükü hafifletir.
• Gerçek boyutta çıktı alın. Ekranda okunaklı görünen puntolar baskıda okunmayabilir; ambalajın tam ölçüsünde deneme çıktısı alın.
• Ek broşür ya da katlanır etiket seçeneklerini araştırın. Belirli bilgiler için bu tür çözümlerin geçerliliği ürüne ve ilgili maddeye bağlıdır; kullanmadan önce TİTCK rehberinden teyit edin.

Ambalaj ölçüsü ve seçimi etiket alanını doğrudan belirlediği için ambalaj kararını etiketten önce vermek gerekir. Seçenekleri ambalaj ve tasarım sayfasında bulabilirsiniz.

Tasarımcıya verilecek etiket brief’i

Tasarımcıya “şunları sığdır” demek yerine, aşağıdaki bilgileri tek bir belgede vermek hem hata riskini hem revizyon sayısını azaltır.

1. Ürün adı, marka adı ve ürün işlevi (Türkçe)
2. Net içerik (Türkçe)
3. Dayanıklılık bilgisi (tarih mi, açıldıktan sonra kullanım süresi mi?)
4. Parti kodunun basılacağı yer ve biçimi
5. Sorumlu kişinin adı, unvanı ve adresi
6. Nihai bileşen listesi (INCI, azalan sıra)
7. Uyarılar ve kullanım talimatları
8. Barkod ve ambalajın kesim/ölçü şablonu
9. Hedef pazarlar ve diller
10. Bildirimde kullanılacak son etiket dosyasının biçimi (PDF)

İddialar etikette nasıl görünür?

Etiket yalnız zorunlu bilgilerden oluşmaz; ürün adı, sloganlar ve simgeler de birer iddia taşıyabilir. Yönetmelik, ürünün sahip olmadığı özellikleri ima eden metin, ad, marka, resim ve işaretlerin kullanılmasını yasaklıyor. “Hayvan deneyi yapılmamıştır” türünden beyanlar ise ancak belirli şartlar karşılandığında kullanılabiliyor. İddiaların nasıl kurulacağı ayrı bir konu; burada bilmeniz gereken, etiketteki her cümlenin kanıtının ürün bilgi dosyanızda bulunması gerektiğidir. Dosyanın nasıl kurulduğunu ve hangi belgelerden oluştuğunu ayrı bir rehberde anlatıyoruz.

Sık yapılan altı etiket hatası

• Etiketi formül kesinleşmeden basmak. Bileşen listesi değiştiği anda etiket de değişir; baskı maliyeti boşa gider.
• Türkçe alanları küçük bırakmak. İki dilli tasarımda Türkçe zorunlu bilgiler ikinci plana itilirse yönetmeliğe uygunluk sorun olur.
• Bileşenleri ticari adlarla yazmak. Liste INCI adlarıyla ve azalan ağırlık sırasıyla olmalıdır.
• Parti kodunun yerini unutmak. Kod sonradan damga ya da lazer baskıyla eklenecekse alanı baştan ayırın.
• Sorumlu kişi adresini bildirimdekinden farklı yazmak. Etiket, ÜTS kaydı ve ürün bilgi dosyasındaki bilgiler birbirini tutmalıdır.
• Puntoyu ekrana göre seçmek. Ekranda okunan yazı küçük bir şişede okunmayabilir; her zaman gerçek boyutta denemek gerekir.

Etiketin, seri üretim takviminin neresine oturduğunu üretim süresi yazımızda anlattık; markanın adını kullandığınız modeller için private label kozmetik üretimi sayfasına bakabilirsiniz.

Baskıya girmeden önce yedi soru

1. Bileşen listesi nihai formüle göre mi hazırlandı?
2. ÜTS’ye yüklenecek etiket görseli, basılacak etiketle aynı mı?
3. Türkçe olması gereken tüm alanlar (net içerik, dayanıklılık, uyarılar, işlev) tam ve doğru mu?
4. Parti kodu için baskı ya da damga yeri belli mi?
5. Gerçek boyutta çıktıda tüm yazılar okunuyor mu?
6. Sorumlu teknik eleman etiketi gözden geçirdi mi?
7. Ambalajın ölçüsü ve kesim şablonu kesinleşti mi?

Sukhacos proje kapsamına göre etiket ve kutu tedariği ile tasarım desteği sağlayabilir, etiket ve ürün dokümantasyonunun mevzuat açısından değerlendirilmesinde de danışmanlık ve koordinasyon desteği verebilir; sorumluluk kapsamı proje başında netleştirilir. Kaynak olarak yönetmelik metnine ve kılavuzların yer aldığı TİTCK kozmetik mevzuatı sayfasına bakabilirsiniz. Bildirim tarafı için kozmetik mevzuat danışmanlığı sayfası yol gösterir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve rehberler değişebilir; güncel metin için resmî kaynaklara bakın. Son güncelleme Eylül 2026.

Sıkça Sorulan Sorular

Etiket alanını tasarımdan önce hesaplayın

Ambalaj ölçüsü, hedef pazar ve bileşen listesi elinizdeyse zorunlu bilgilerin yüzeye sığıp sığmadığını tasarım başlamadan görürsünüz. Sığmıyorsa ambalajı ya da etiket düzenini baskıdan önce değiştirmek, baskıdan sonra yeniden basmaktan çok daha ucuza gelir.

Ambalaj ve tasarım desteğine bakın →