Evde ürettiğiniz kozmetiği satabilir misiniz? Sabun, krem ve balm için yasal yol

Evde ürettiğiniz kozmetiği satmak için mevzuatın size tanıdığı ayrı bir “ev üretimi” yolu ya da küçük miktar istisnası yok. Satışa sunulan her kozmetik ürün, fabrikada üretilmiş bir ürünle aynı yükümlülükleri doğurur ve 5324 sayılı Kozmetik Kanunu üretim yerinin Sağlık Bakanlığınca belirlenen esaslara uygun olmasını şart koşar. Bu yüzden ev mutfağından satışa geçmek isteyenlerin çoğu için gerçekçi seçenekler kurallara uygun bir atölye kurmak ya da formülü fasona taşımaktır.

Kısaca, el yapımı sabun, krem ya da balm kozmetik amaçla satışa sunulduğu anda kozmetik mevzuatına girer. Ürünün sınıfını adı değil amacı ve iddiası belirler. Sorumlu kişi, sorumlu teknik eleman, iyi imalat uygulamalarına uygun üretim, güvenlilik raporu, ürün bilgi dosyası, ÜTS bildirimi ve etiket gerekir. Esnaf vergi muafiyeti yalnız vergiyle ilgilidir, bu yükümlülükleri kaldırmaz. Bilgiler 29 Ekim 2026 itibarıyla Resmî Gazete, mevzuat.gov.tr ve TİTCK metinlerinden alınmıştır.

Mevzuat evle fabrikayı ayırıyor mu?

Okuduğumuz kanun ve yönetmelikte üretim yerini ev ya da fabrika diye ayıran, belli bir adedin altını muaf tutan bir hüküm yok. Kozmetik Ürünler Yönetmeliği m.4, piyasada bulundurmayı ürünün ticari bir faaliyet yoluyla “bedelli veya bedelsiz” olarak sağlanması diye tanımlıyor. Yani yalnız satış değil, ticari amaçla dağıtılan numune ve hediye de kapsama giriyor.

5324 sayılı Kozmetik Kanunu m.4, Sağlık Bakanlığına bildirimde bulunmadan kozmetik ürün üretmeyi ve ambalajlamayı yasaklıyor, üretim yerinin sorumlu teknik eleman olmadan işletilemeyeceğini ve Bakanlıkça belirlenen esaslara uygun olması gerektiğini söylüyor. Aykırılık için Kanun’un 5. maddesi idari para cezası öngörüyor. Kozmetikte “üretim izni” adında tek bir belge olmadığını, karşılığında hangi yükümlülüklerin bulunduğunu kozmetik üretim izni yazımızda ayrıntılı anlattık.

Sabun kozmetik ürün mü?

Vücudu, elleri ya da yüzü temizlemek için yapılan sabun kozmetik üründür. Çamaşır, bulaşık ya da yüzey temizliği için yapılan sabun ise kozmetik tanımına girmez. Yönetmelik m.4 kozmetik ürünü, insan vücudunun dış kısımlarına uygulanan ve temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek, korumak ya da iyi durumda tutmak olan madde ve karışımlar diye tanımlıyor. Etiket kurallarını düzenleyen m.22/3 de sabunu ve banyo toplarını küçük kozmetik ürünlere örnek veriyor.

TİTCK’nin sınır ürünler kılavuzuna (KÜD-KLVZ-06) göre hem vücut sabunu hem çamaşır deterjanı olarak sunulan üründe ana işlev vücut temizliğiyse ürün kozmetik mevzuatına giriyor. Etikete “antibakteriyel” yazmak ise ürünün sınıfını değiştirebilir. Bu sınırı kozmetik, biyosidal ve tıbbi cihaz sınırı yazımızda örneklerle anlattık.

Satış için gereken yedi başlık

Ev üreticisi de sorumlu kişi, sorumlu teknik eleman, iyi imalat, güvenlilik raporu, ürün bilgi dosyası, ÜTS bildirimi ve etiket yükümlülüklerini karşılamalıdır. Tabloda yalnız ev üreticisi açısından anlamlarını yazdık. Sorumlu teknik elemanın kuralları için sorumlu teknik eleman yazımıza, öteki başlıkların ayrıntısı için üretim izni yükümlülükleri yazımıza bakabilirsiniz.

Başlık	Dayanak	Ev üreticisi için anlamı
Sorumlu kişi	Yönetmelik m.6	Yurt içinde üretilen üründe kural olarak imalatçıdır. Ürünü kendi adınızla ya da markanızla satıyorsanız sizsiniz. İmalatçı, yurt içinde yerleşik başka bir kişiyi yazılı mutabakatla sorumlu kişi atayabilir (m.6/3-a, 05.03.2024 değişikliği)
Sorumlu teknik eleman	Yönetmelik m.7, Kanun m.4/b	Kimyager, biyokimyager, kimya mühendisi, biyomedikal mühendisi, biyolog, mikrobiyolog ya da eczacı. Bu niteliği taşıyorsanız görevi kendiniz üstlenebilirsiniz. Görev ve çalışma esasları 1 Ekim 2026’da yenilenen KÜD-KLVZ-58 kılavuzunda
İyi imalat uygulamaları	Yönetmelik m.11	Üretim, uyumlaştırılmış standarda (ISO 22716) uygun olmalı
Güvenlilik raporu	Yönetmelik m.13	Eczacılık, toksikoloji, tıp ya da benzeri eğitimi olan bir değerlendirici hazırlar
Ürün bilgi dosyası	Yönetmelik m.14	Son parti piyasaya arz edildikten sonra on yıl saklanır. Güvenlilik raporu piyasaya arzdan sonra elde edilen bilgilerle güncel tutulur (m.13/2-c)
ÜTS bildirimi	Yönetmelik m.16	Ürün satışa çıkmadan önce yapılır. Barkod, ürün kategorisi, sorumlu kişi bilgisi, formülasyon, etiket ve ambalaj görseli istenir. Bildirim bir onay değildir
Etiket	Yönetmelik m.22	Sabun gibi küçük ürünlerde, m.22/1’in (f), (g), (ğ), (h) ve (ı) bentlerindeki bilgileri etiket, şerit, kart ya da broşürde vermek uygulamada imkânsızsa bu bilgiler ürünün hemen yanındaki bir notta verilebilir (m.22/3). Öteki etiket bilgileri yine gerekir

Ev mutfağında iyi imalat uygulamalarını karşılamak neden zordur?

İyi imalat uygulamaları üretim, depolama ve kalite kontrol için birbirinden ve yaşam alanından ayrılmış, kayıtla yönetilen bir düzen ister. Mevzuat “ev” kelimesini ayrıca yasaklamıyor, üretim yerinin bu şartları karşılamasını istiyor. Ailenin ortak kullandığı bir mutfak, alanların diğer alanlardan bağımsız olması şartını karşılamaz. TİTCK’nin Kozmetik İyi Üretim Uygulamaları Kılavuzu (KDD-KLVZ-01, 2. revizyon 11.09.2026) bu düzeni şöyle tarif ediyor.

• Üretim, depolama, kalite kontrol ve sevkiyat alanları diğer alanlardan bağımsız olmalı (6.2.2).
• Üretim için çapraz bulaşmayı önleyen, kendi içinde kapalı alanlar bulunmalı. Kalite kontrol laboratuvarı üretimden ayrı olmalı.
• Tuvalet ve yıkanma alanları üretim ve depolamadan ayrı olmalı.
• Üretim ve depo alanlarında gıda ve içecek bulundurulmamalı (5.4.6).
• Ekipman yazılı prosedürlere göre temizlenmeli, temizlik kayıtları saklanmalı (8.1.2).

TİTCK’nin ürün bilgi dosyası kılavuzu, iyi imalat uygulamalarına uyumun iç denetimle ya da ISO 22716 uyumunu kontrol eden uzman bir hizmet sağlayıcıyla doğrulanacağını yazıyor. Yemek pişirilen tezgâh, aile bireylerinin geçtiği alan ve kayıt tutulmayan bir üretim bu doğrulamadan geçmekte zorlanır.

Esnaf muafiyeti kozmetik yükümlülüklerini kaldırır mı?

Hayır, esnaf muaflığı yalnız gelir vergisiyle ilgili bir muafiyettir ve kozmetik mevzuatında buna bağlı bir istisna yoktur. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.9/6, evde imal edilip internetten satılan ürünler için muafiyeti sayılan ürünlerle ve yıllık satışın asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmamasıyla sınırlıyor. Sayılan ürünler arasında havlu, örgü, tarhana ve mantı gibi ürünler var, kozmetik ürün adı geçmiyor. Aynı maddenin 10. bendi ise ürün saymadan, evde sanayi tipi makine kullanmadan imal edilip internetten satılan mallar için ayrı bir muafiyet tanıyor. Bunun için Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi, ticari banka hesabı ve bentteki hasılat sınırı gibi şartlar var. Kendi durumunuzun bu iki bentten birine girip girmediğini vergi dairenize ya da mali müşavirinize sorun. Vergi durumunuz ne olursa olsun, kozmetik yükümlülükleri aynı kalır.

Atölye mi, fason mu, private label mı?

Ev üreticisinin önünde üç iş modeli var ve aralarındaki fark yükümlülüğün kimde toplandığıdır. Yönetmelik m.4, ürünün imalatını başkasına yaptırıp kendi markasıyla piyasaya arz edeni de imalatçı sayıyor. Bu yüzden fasonda da sorumlu kişinin yükümlülükleri kural olarak markada kalır, üretim yerinin ve iyi imalat uygulamalarının yükü üreticiye geçer. Fason sözleşmesi iş bölümünü belirler, sorumlu kişinin yükümlülüklerini kaldırmaz.

	Kendi atölyenizi kurmak	Kendi formülünüzü fasona yaptırmak	Hazır formülle private label
Üretimi kim yapar?	Siz	Fason üretici	Fason üretici
Üretim yeri ve iyi imalat uygulamaları	Sizin sorumluluğunuzda, yer ve düzen kurmanız gerekir	Üreticinin tesisi	Üreticinin tesisi
Formül	Sizin	Sizin, üretici kabul ederse ölçeğe uyarlar	Üreticinin portföyünden
Güvenlilik raporu ve dosya	Siz hazırlatırsınız	Hazırlık işi sözleşmeye göre paylaşılır. Yasal yükümlülük Yönetmeliğe göre sorumlu kişidedir, kendi markasıyla satan marka kural olarak sorumlu kişidir	Hazırlık işi sözleşmeye göre paylaşılır, mevcut formül verisi işi kısaltabilir. Yasal yükümlülük yine sorumlu kişidedir
Başlangıçtaki temel hazırlık	Yer, ekipman, kayıt sistemi, sorumlu teknik eleman	Formülün aktarımı, testler, minimum adet	Formül seçimi, ambalaj ve etiket

Modellerin farkını private label, fason, OEM ve ODM yazımızda, formül seçimini hazır formül mü, özel formül mü yazımızda anlattık. Kendi formülünüzü fasona taşıyacaksanız üreticiye şu bilgileri iletin.

• Ürün tipi, uygulama yeri ve hedef kullanıcı.
• Formülün INCI adlarıyla bileşen listesi ve oranları.
• Hammadde tedarikçileriniz ve elinizdeki belgeler.
• Hedef hacim, ambalaj tipi ve ilk parti için beklediğiniz adet.
• Etikette ve tanıtımda kullanmak istediğiniz iddialar, varsa vegan ya da organik gibi sertifika hedefi.
• Satış kanalınız (kendi siteniz, pazaryeri, yurt dışı).

Başka rehberlerdeki cümleler ve resmî metin

Bu konudaki Türkçe rehberler birbiriyle çelişiyor ve bazı cümleler resmî metinle uyuşmuyor. 29 Ekim 2026’da incelediğimiz rehberlerde geçen ya da uyarı olarak anılan ifadeleri resmî metinle karşılaştırdık. Tırnak içindeki iki cümle bir e-ticaret platformunun 16 Ekim 2025’te güncellenen sabun satışı rehberinden aynen alınmıştır.

Rehberlerde geçen ifade	Resmî metin ne diyor?	Değerlendirme
“Hayır, Türkiye’de sabun satmak için özel bir izin gerekmez.”	Ayrı bir izin belgesi yok ama Kanun m.4 bildirimsiz üretimi yasaklıyor, Yönetmelik m.16 ÜTS bildirimini zorunlu tutuyor	Eksik ve yanıltıcı
“Pazara çıkmadan önce yasal test gereksinimi de yoktur”	Yönetmelik m.13 piyasaya arzdan önce güvenlilik değerlendirmesi ve rapor istiyor	Yanlış
Evde sabun yapmak için bir “üretim izni” alınması gerektiği	Kozmetikte “üretim izni” adında bir belge yok, yükümlülükler bildirim, sorumlu teknik eleman ve iyi imalat uygulamalarıdır	Terim yanlış, yön doğru
Esnaf muafiyeti belgesi alınca yasal süreç tamamlanır	GVK m.9 yalnız gelir vergisini düzenler	Yanlış
Az üretimde ya da doğal üründe muafiyet vardır	Yönetmelikte miktara ya da “doğal” olmaya bağlı bir istisna bulamadık	Yanlış

Satıştan önce yapılacaklar sırası

Satışa başlamadan önce ürünün sınıfını ve izleyeceğiniz yolu, sonra belgeleri, en son bildirimi ve satış kanalını netleştirin.

1. Ürününüzün kozmetik mi, biyosidal mi yoksa başka bir ürün mü olduğunu iddialarına göre belirleyin (beş soruluk sınıf kontrolü).
2. Atölye, fason ya da private label yollarından birini seçin.
3. Sorumlu kişiyi ve sorumlu teknik elemanı belirleyin.
4. Formülü ve hammadde belgelerini toplayın.
5. Üretim yerini iyi imalat uygulamalarına göre kurun ya da fason sözleşmesini imzalayın. Kendi atölyenizi kuracaksanız işyeri ruhsatı gibi yerel yükümlülükleri belediyenize sorun, bu yazıda incelemedik.
6. Stabilite, mikrobiyoloji ve güvenlilik değerlendirmesini planlayın. Hangi testlerin gerektiğini ürünün bileşimi ve güvenlilik değerlendirmesi belirler, sabun, su içeren krem ve susuz balm için kapsam aynı olmayabilir.
7. Ürün bilgi dosyasını oluşturun.
8. Etiketi ve barkodu hazırlayın.
9. ÜTS bildirimini yapın.
10. Vergi kaydınızı ve satış kanalınızın kurallarını kontrol edin. Pazaryeri hazırlığı için pazaryeri yazımıza bakabilirsiniz.

Kaynak olarak Kozmetik Ürünler Yönetmeliği’nin Resmî Gazete metnini, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu’nu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nu ve TİTCK’nin sınır ürünler, ürün bilgi dosyası ve iyi üretim uygulamaları kılavuzlarını kullandık. Metinler 29 Ekim 2026’da okundu.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişebilir, satışa başlamadan önce güncel resmî kaynaklara bakın ve gerekirse bir uzmana danışın. Son güncelleme Ekim 2026.

Sıkça Sorulan Sorular

Küçük ölçekten fasona geçmeyi planlayın

Ev ölçeğinden fasona geçerken ilk parti adedini ürün grubu, ambalaj ve formül, üreticinin hattı ve hammadde tedariki birlikte belirler. Ürün gruplarına göre başlangıç adetleri sayfamızda yazıyor.

Minimum üretim adetlerini inceleyin →