Kozmetik Markası İçin İsim Seçimi ve Tescil Öncesi Beş Kontrol

Ambalaj tasarlandı, kutular bastırıldı, alan adı alındı, ilk müşteriler gelmeye başladı. Sonra bir yazı geliyor ve markanızın başka bir firmanın tescilli markasına benzediği bildiriliyor. O andan sonra ismi değiştirmek logoyla sınırlı kalmaz. Etiket, kutu, ürün sayfası, ambalaj görseli ve ürün kayıtları yeniden gündeme gelir.

Bu yüzden isim kararı, ambalajdan ve üretim planından önce verilmeli. Dayanağımız 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve TÜRKPATENT’in kendi kaynakları.

Marka adı ambalaj ve etiket baskısından önce beş kontrolden geçmeli. Ayırt edici mi, başkasının markasıyla karıştırılma ihtimali var mı, doğru mal ve hizmet sınıflarında mı aranıyor, kozmetik mevzuatı açısından yanıltıcı bir anlam taşıyor mu ve hak sahipliği sizde mi. Kozmetik ürünlerin ana sınıfı Nice 3’tür ama benzerlik yalnızca sınıfla ölçülmez. Yayımlanan başvuruya itiraz süresi iki ay, koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Araştırma ve başvuruda bir marka vekilinden ya da avukattan destek almak en güvenli yoldur.

İsim neden ambalajdan önce netleşmeli?

Marka adı, üretim zincirinin neredeyse her halkasına yazılıyor. Ambalaj baskısına, kutuya, etikete, ürün bildirimine, ürün sayfasına, fotoğraflara ve sözleşmelere. Fason üretimde bir de asgari adet var; ilk partiyi bu isimle bastırıp adı değiştirmek zorunda kalırsanız hem baskılı malzeme hem de stok atıl kalır. Kozmetikte ürün adı mevzuat açısından da bir iddia taşıyabilir. Örneğin ürün adında “organik” geçen ama organik olmayan bir ürün, TİTCK’nın doğal ve organik iddialarına ilişkin kılavuzuna göre bu ibareyi adında kullanamaz.

Beş kontrol

1. Ayırt edici mi? Kanuna göre ayırt edici niteliği olmayan işaretler ve ticaret alanında ürünün cinsini, çeşidini, niteliğini, kalitesini, amacını ya da başka özelliğini belirten sözcüklerden oluşan işaretler marka olarak tescil edilmez (m.5). “Nemlendirici Krem” ya da “Doğal Serum” gibi tanımlayıcı adlar bu yüzden zayıf adaylardır. İsim ürünün ne olduğunu değil, kimin olduğunu söylemeli.
2. Aynı ya da benzer bir marka var mı? Aynı veya aynı türdeki mal ve hizmetler için tescil edilmiş ya da daha önce başvurusu yapılmış aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler engel olur (m.5). Bunun yanında, bir itiraz gelirse karıştırılma ihtimali, halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali dahil, değerlendirilir (m.6). Ses, yazılış ve anlam benzerliği hep birlikte bakılan unsurlar; “bir harf farkı” güvence değil.
3. Doğru sınıflarda mı arıyorsunuz? Başvurudaki mal ve hizmetler Nice sınıflandırmasına göre yazılır. Kozmetik, sabun, parfümeri ve saç losyonları genellikle 3. sınıfta yer alır; çevrimiçi mağaza gibi perakende hizmetleri ya da güzellik hizmetleri için başka sınıflar da gündeme gelebilir. Ancak kanun, aynı sınıfta olmanın benzerlik, farklı sınıfta olmanın da benzer olmama karinesi sayılmadığını belirtiyor (m.11); yani araştırmayı yalnızca kendi sınıfınızla sınırlamamalısınız.
4. Yanıltıcı bir anlam taşıyor mu? Malın niteliği, kalitesi ya da coğrafi kaynağı konusunda halkı yanıltacak işaretler tescil edilmez (m.5). Kozmetik mevzuatı da aynı yöne bakar. Ürünün sahip olmadığı özellikleri ima eden ad ve işaretler kullanılamaz. “Klinik”, “Med”, “Bio”, “Organik” ya da “Doğal” gibi kelimeler ürününüzün gerçekten taşıyabileceği bir özelliği ima etmeli.
5. Hak sahipliği sizde mi? Başkasına ait kişi ismi, ticaret unvanı, fotoğraf, telif hakkı ya da başka bir fikri mülkiyet hakkı içeren marka başvuruları hak sahibinin itirazıyla reddedilir (m.6). Aday adın alan adı ve sosyal medya kullanıcı adı olarak müsait olup olmadığı ise kanun dışı ama pratikte belirleyici bir kontrol.

Fason çalışan markalar için tuzak, marka kimin adına tescil ediliyor?

Fason ve private label projelerde markayı sürece dahil eden birden çok taraf olur. Tasarım ajansı, ambalaj tedarikçisi, üretici ve distribütör bunlardan bazılarıdır. Marka başvurusunun bunlardan biri adına yapılması, en kolay yapılan ve en pahalıya patlayan hatalardan biri. Marka koruması tescil yoluyla elde edilir (m.7) ve tescil kime aitse hak da ondadır.

Kural basit. Başvuruyu marka sahibi olarak siz, kendi adınıza yapın. Kanun, bir ticari vekil ya da temsilcinin marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmadan markayı kendi adına tescil ettirmesi durumunda marka sahibine itiraz ve devir talep etme yolları tanıyor (m.6 ve m.10). Ama bu yollar sorunu çözebilir, önlemez; asıl güvence, başvuruyu baştan doğru kişi adına yapmak ve marka sahipliğini sözleşmelerde açıkça yazmaktır. Formül haklarının ayrı bir konu olduğunu da unutmayın; bu ayrımı formül mülkiyeti yazımızda anlattık.

Başvurudan tesciline süreç

Sıra, kanunun öngördüğü adımlarla şöyle ilerliyor.

1. Araştırma. Aday adın önceki marka başvuruları arasında aynı ya da benzer var mı diye taranması. TÜRKPATENT’in kendi araç ve hizmetleri var; araştırmanın yorumu ise uzmanlık ister.
2. Başvuru. Başvuru sahibi bilgileri, marka örneği, mal ve hizmet listesi ve ücretin ödendiği bilgisiyle yapılır; her başvuruda tek marka istenebilir. Latin alfabesi dışında harf varsa Latin karşılığı da verilir (m.11).
3. İnceleme. Kurum önce şekli eksiklikleri, ardından mutlak ret nedenlerini inceler; eksiği olmayan başvuru bültende yayımlanır (m.16).
4. Yayın ve üçüncü kişi görüşleri. Yayımdan sonra herkes yazılı görüş sunabilir (m.17).
5. İtiraz süresi. Bültende yayımlanan başvuruya, karıştırılma ihtimali gibi nedenlerle, yayımdan itibaren iki ay içinde itiraz edilebilir (m.18). İtirazlar incelenir (m.19), kararlara karşı da itiraz yolu var (m.20).
6. Tescil. Süreç olumlu sonuçlanırsa marka tescil edilir. Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve onar yıllık dönemlerle yenilenir; yenileme talebi, süre bitiminden önceki altı ay içinde yapılır (m.23).

Tescilden sonra da bir yükümlülük var. Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan, tescilli mal ya da hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan marka iptal edilebilir. Yalnızca ihracat amacıyla mal veya ambalajlarda kullanım da kullanım sayılır (m.9). Kanun metnine Mevzuat Bilgi Sisteminden, başvuru işlemleri için TÜRKPATENT sayfasından ulaşabilirsiniz.

İsim, başvuru ve etiket için doğru sıra

1. Üç ila beş aday isim belirleyin; hepsini yukarıdaki beş kontrolden geçirmeye hazır olun.
2. Alan adı, sosyal medya kullanıcı adı ve genel bir internet aramasıyla ön elemeyi yapın.
3. Resmî araştırmayı ve yorumu bir marka vekiliyle ya da avukatla yürütün.
4. Seçtiğiniz isim için başvuruyu kendi adınıza yapın.
5. Ambalaj tasarımı ve etiket baskısına ancak bundan sonra geçin. Yayın sonrası iki aylık itiraz süresi bitmeden basılan malzeme, itiraz gelirse risk taşır; bu riski bilerek karar verin.
6. Ürün bildiriminde ve etiketlerde marka adını tek yazımla, tutarlı biçimde kullanın.

Etiket ve ambalajın tasarım tarafını ambalaj ve tasarım sayfasında, markayı sıfırdan kurma sürecini kozmetik markası kurma rehberinde bulabilirsiniz.

Yurt dışına satış planı varsa

Marka koruması ülke bazlıdır; Türkiye’deki tescil başka ülkelerde kendiliğinden geçerli olmaz. İhracat planı olan bir marka için hedef ülkelerde ayrı koruma gerekir. Uluslararası tescil sistemleri hakkında TÜRKPATENT’in bilgi sayfası başlangıç için işe yarar. AB’ye satışın kozmetik mevzuatı tarafı ayrı bir konu ve sorumlu kişi ile bildirimi içerir.

Beş yanlış varsayım

• “Şirket unvanım tescilli, marka da korunur.” Ticaret unvanı ile marka ayrı kavramlar. Marka koruması tescil yoluyla elde edilir; unvan tescili bunun yerine geçmez.
• “Alan adını aldım, isim benim.” Alan adı ya da sosyal medya kullanıcı adı almak marka hakkı doğurmaz. Bu kayıtlar ismin müsaitliğini gösteren pratik işaretlerdir, hukuki koruma değil.
• “Ben başka sınıftayım, sorun çıkmaz.” Sınıf, benzerliğin tek ölçüsü değil; kanun farklı sınıfta olmayı benzer olmama karinesi saymıyor. Tanınmış markalar ayrıca daha geniş bir korumadan yararlanabiliyor.
• “Başvurdum, artık korunuyorum.” Yayımdan sonra itiraz süresi ve inceleme var; koruma tescille elde edilir.
• “Bir kez tescil, sonsuza kadar geçerli.” Koruma on yıllıktır, yenilenir; ayrıca tescilli markanın beş yıl içinde ciddi biçimde kullanılması beklenir.

Üretim tarafında marka adı

Sukhacos marka araştırması ya da tescil başvurusu yapmaz; bu iş bir marka vekili ya da avukatla yürütülür. Üretim tarafında marka adı ise ambalaj, etiket ve dokümantasyonun ortak noktası olduğu için sürecin başında netleşmesi gereken bir bilgi. Private label ve fason projelerde ürün adı, marka sahibi ve etiketteki sorumlu kişi bilgisi bildirimle, etiketle ve sözleşmeyle tutarlı olmalı. Süreçleri private label ve fason kozmetik üretimi sayfalarında, fikri mülkiyet tarafını fikri mülkiyet ve patent stratejileri yazısında topladık. İsim seçilip tescil süreci başladıktan sonra mevzuat ve dokümantasyon planını çıkarmak kolaylaşır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Marka araştırması, başvuru ve itiraz süreçleri için bir marka vekiline ya da avukata danışın. Mevzuat ve TÜRKPATENT uygulamaları değişebilir. Son güncelleme Eylül 2026.

Sıkça Sorulan Sorular

İsim kararı ve etiket takvimi

Marka araştırmasını sizin adınıza yapmıyoruz; ama aday isimlerinizi, ürün tipinizi ve ilk ambalaj planınızı iletirseniz etiket ve ambalajın zamanlamasını isim kararınıza nasıl bağlayacağınızı konuşabiliriz.

Etiket takviminizi paylaşın →