Hazır Formül mü, Özel Formül mü? Kozmetik Markanız İçin Hangisi Daha Doğru?

Kendi kozmetik markasını kurmak isteyen bir girişimcinin üreticiyle görüşürken vermesi gereken en önemli kararlardan biri şudur:

Hazır bir formül üzerinden mi ilerlemeliyim, yoksa markama özel yeni bir formül mü geliştirmeliyim?

Her iki seçenek de doğru olabilir. Karar; markanın hedef kitlesine, bütçesine, pazara çıkış planına, ürünün ne kadar farklılaşması gerektiğine ve markanın uzun vadeli stratejisine göre değişir.

Sukhacos bünyesinde 300 farklı hazır formülasyondan oluşan bir portföy bulunmaktadır. Bunun yanında hedef maliyet, ürün konsepti, aktif içerik beklentisi, ambalaj ve hedef pazar dikkate alınarak müşteriye özel formülasyon da geliştirilebilir.

Dolayısıyla temel soru “Hangisi daha iyi?” değil, “Benim markam için hangisi daha doğru?” olmalıdır.

Kısa Cevap: Hazır Formül ve Özel Formül Arasındaki Fark Nedir?

Hazır formül, üreticinin daha önce geliştirmiş olduğu formülasyon portföyünden markaya uygun bir ürün seçilerek üretime ilerlenmesidir.

Özel formül ise markanın ihtiyaçları doğrultusunda sıfırdan geliştirilen veya kapsamlı biçimde özelleştirilen formülasyondur.

En temel farklar şöyledir:

Bu tablo bir “iyi-kötü” karşılaştırması değildir. İki model farklı ihtiyaçlara cevap verir.

Hazır Formül Nedir?

Hazır formül, fason kozmetik üretimi yapan üreticinin daha önce geliştirdiği ve üretime uygun hale getirdiği formülasyonlardan biridir.

Örneğin bir marka:

• yüz serumu,
• nemlendirici krem,
• şampuan,
• saç bakım ürünü,
• vücut bakım ürünü

gibi bir ürün geliştirmek istediğinde üreticinin mevcut formül portföyü içerisinden uygun seçenekleri inceleyebilir.

Sukhacos’ta bu amaçla kullanılabilecek 300 farklı formülasyondan oluşan bir formül havuzu bulunmaktadır.

Hazır formül tercih edilmesi, ürünün markasız veya birbirinin aynısı olması gerektiği anlamına gelmez.

Formülün proje kapsamında uygunluğu değerlendirildikten sonra:

• marka konumlandırması,
• ürün adı,
• ambalaj,
• etiket,
• kutu,
• görsel kimlik,
• ürün serisi

gibi unsurlar markaya göre oluşturulabilir.

Formül üzerinde yapılabilecek teknik değişiklikler ise ayrıca Ar-Ge değerlendirmesine bağlıdır.

Hazır Formül Kimler İçin Daha Mantıklı Olabilir?

Hazır formül özellikle ilk kez kozmetik üretimi yaptıran girişimciler için değerlendirilebilir.

Örneğin:

Pazara daha hızlı çıkmak isteyenler

Sıfırdan formül geliştirmek yerine mevcut bir formülasyon üzerinden ilerlemek ürün geliştirme sürecini sadeleştirebilir.

İlk ürününü çıkaran girişimciler

İlk kez kozmetik sektörüne giren bir marka için bütün kaynakları çok karmaşık bir Ar-Ge projesine ayırmak her zaman gerekli olmayabilir.

Ürün farklılaşmasını marka tarafında yapanlar

Bazı markalar için asıl farklılaşma:

• ambalaj,
• tasarım,
• hedef kitle,
• marka hikâyesi,
• satış kanalı,
• müşteri deneyimi

üzerinden gerçekleşir.

Bu durumda özel formül zorunlu olmayabilir.

Daha kontrollü bir başlangıç yapmak isteyenler

Yeni bir markanın ilk üretiminde operasyonun mümkün olduğunca sade tutulması tercih edilebilir. İlk üretim ölçeğinin nasıl planlanacağını 1.000 adet fason kozmetik üretimi nasıl planlanır yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Ancak burada kritik konu hazır formülün hedef pazara ve marka konseptine gerçekten uygun olmasıdır.

Özel Formül Nedir?

Özel formül, markanın ihtiyaçları doğrultusunda Ar-Ge çalışması yapılarak geliştirilen formülasyondur.

Sukhacos’ta özel formül geliştirilirken proje kapsamında şu değişkenler değerlendirilebilir:

• hedef müşteri,
• ürünün kullanım amacı,
• istenen doku,
• aktif bileşenler,
• hedef maliyet,
• ambalaj,
• hedef pazar,
• üretilebilirlik,
• mevzuat gereklilikleri.

Bu yaklaşım özellikle ürününü yalnız ambalajıyla değil, formül seviyesinde de farklılaştırmak isteyen markalar açısından önemlidir. Ürün geliştirmede Ar-Ge çalışmasının rolünü ayrı bir yazıda değerlendirdik.

Özel Formül Kimler İçin Daha Mantıklı?

Güçlü bir ürün konsepti olan markalar

Örneğin “Belirli bir hedef müşteri için hafif dokulu, belirli aktif bileşenleri içeren premium bir serum istiyorum.” şeklinde ayrıntılı bir ürün briefiniz varsa özel formül daha anlamlı olabilir. Fason serum üretimi projelerinde bu tür briefler sıkça değerlendirilir.

Belirli aktif içerik beklentisi olanlar

Marka ürününde belirli hammaddeler veya aktif bileşen kombinasyonları kullanmak isteyebilir.

Burada yalnız içerik seçimi değil;

• stabilite,
• üretilebilirlik,
• formül uyumu,
• hedef maliyet,
• mevzuat

birlikte değerlendirilmelidir.

Uzun vadeli ürün farklılaşması isteyen markalar

Marka büyüdükçe ürünün rakiplerden ayrışması daha önemli hale gelebilir.

Özel geliştirilen formül bu farklılaşmanın parçalarından biri olabilir.

Formül üzerinde daha fazla kontrol isteyenler

Doku, his, koku, içerik yaklaşımı ve hedef maliyet gibi konular projenin başında daha detaylı biçimde tanımlanabilir.

Özel Formül Her Zaman Daha İyi midir?

Hayır.

“Özel” kelimesi daha premium algılansa da her proje için sıfırdan formül geliştirmek gerekli değildir.

Örneğin bir marka:

• hızlı şekilde pazara çıkmak,
• ilk ürününü test etmek,
• sınırlı ürün gamıyla başlamak

istiyorsa mevcut formül portföyünden doğru bir ürün seçmek daha mantıklı olabilir.

Diğer taraftan marka:

• benzersiz bir ürün konseptine,
• belirli bir içerik stratejisine,
• özel doku beklentisine,
• uluslararası pazara yönelik belirli gerekliliklere

sahipse özel formülasyon daha uygun olabilir.

Bu nedenle karar pazarlama söylemiyle değil ticari hedef ve ürün briefiyle verilmelidir.

Hazır Formül Kullanırsam Ürünüm Başka Markalarla Aynı mı Olur?

Bu konu private label üretimde marka sahiplerinin en fazla merak ettiği sorulardan biridir.

Hazır formül portföyündeki standart formüller farklı markalara private label üretim modeli kapsamında sunulabilir.

Dolayısıyla hazır formül seçildiğinde formülün yalnızca sizin markanıza ait olduğu varsayılmamalıdır.

Ancak ürünün pazardaki kimliği yalnız formülünden oluşmaz.

Aynı veya benzer teknik temelden yola çıkan ürünler;

• marka konumlandırması,
• ambalaj,
• isimlendirme,
• ürün serisi,
• tasarım,
• hedef kitle,
• satış stratejisi

açısından tamamen farklı biçimde konumlandırılabilir.

Markanın formül seviyesinde münhasırlık istemesi durumunda ise özel formül geliştirme modeli değerlendirilmelidir.

Özel Geliştirilen Formül Kime Ait Olur?

Bu soru üretime başlamadan önce mutlaka netleştirilmelidir.

Sukhacos’ta müşteriye özel formül çalışılması halinde, formülasyon hizmet bedelinin ödenmesi karşılığında formül müşteriye ait olabilir.

Formülün:

• kullanım hakkı,
• gizliliği,
• münhasırlığı,
• üçüncü taraflarla paylaşımı

gibi koşullar proje sözleşmesinde açıkça belirlenmelidir.

Bu nedenle özellikle özel Ar-Ge yaptıran markaların sözleşmede yalnız ürün fiyatını değil fikri mülkiyet ve kullanım koşullarını da kontrol etmesi gerekir.

NDA Nedir ve Formül Geliştirirken Neden Önemlidir?

NDA, “Non-Disclosure Agreement” yani gizlilik sözleşmesidir.

Ürün geliştirme sürecinde taraflar arasında:

• formül,
• ürün fikri,
• ticari bilgiler,
• tedarik detayları,
• proje dokümanları

gibi gizli bilgiler paylaşılabilir.

Projenin niteliğine göre Sukhacos ile karşılıklı NDA yapılabilir.

Özellikle markaya özel formül, özgün ürün konsepti veya ticari açıdan hassas bir proje geliştiriliyorsa gizlilik koşullarının üretim öncesinde yazılı hale getirilmesi faydalıdır.

Kendi Formülünüzle Fason Üretim Yaptırabilir misiniz?

Evet.

Markanın veya başka bir Ar-Ge çalışmasının sonucunda geliştirilmiş mevcut bir formül bulunuyorsa teknik ve mevzuatsal değerlendirme sonrasında bu formül üzerinden üretim yapılabilir.

Ancak formülü üreticiye göndermek tek başına yeterli değildir.

Öncelikle şu başlıklar değerlendirilir:

• hammaddelerin bulunabilirliği,
• tedarik koşulları,
• üretim ekipmanlarına uygunluk,
• proses,
• stabilite,
• ürün güvenliği,
• mevzuata uygunluk.

Dolayısıyla laboratuvar ortamında çalışan bir formülün seri üretime doğrudan aktarılabileceği varsayılmamalıdır.

Laboratuvar formülünden seri üretime geçiş ayrıca teknik değerlendirme gerektirir.

Bir Referans Ürüne Benzer Formül Geliştirilebilir mi?

Marka sahipleri zaman zaman piyasadaki bir ürünü referans göstererek “Buna benzer bir doku istiyorum.” veya “Bu ürünün kullanım hissine yakın bir ürün geliştirmek istiyorum.” diyebilir.

Referans ürün Ar-Ge ekibine:

• doku,
• kıvam,
• kullanım hissi,
• ürün konsepti,
• hedef segment

hakkında fikir verebilir.

Ancak burada amaç başka bir markanın formülünü birebir kopyalamak değildir.

Yeni ürünün kendi formülasyonu, teknik gereklilikleri, mevzuat uygunluğu ve marka stratejisi çerçevesinde geliştirilmesi gerekir.

Hazır Formülden Özel Formüle Geçilebilir mi?

Her proje mutlaka ilk günden sıfırdan geliştirilmek zorunda değildir.

Bir marka başlangıçta hazır bir formül ile üretime girip ilerleyen dönemde:

• müşteri geri bildirimleri,
• satış verileri,
• pazar beklentileri,
• marka konumlandırması

doğrultusunda daha özel ürünler geliştirebilir.

Bu yaklaşım özellikle yeni girişimciler açısından mantıklı olabilir.

İlk aşamada operasyonu doğrulayıp daha sonra ürün geliştirmeye yatırım yapmak, bazı projelerde ticari riski azaltabilir.

Formül Seçiminde Ambalaj Neden Baştan Düşünülmeli?

Formül ve ambalaj birbirinden tamamen bağımsız değildir.

Örneğin ürünün:

• viskozitesi,
• hava ve ışık hassasiyeti,
• kullanım şekli,
• gramajı

ambalaj seçimini etkileyebilir.

Benzer şekilde seçilen ambalaj:

• ürün maliyetini,
• dolum prosesini,
• MOQ’yu,
• kullanıcı deneyimini

etkileyebilir.

Bu nedenle “önce formülü bitirelim, sonra herhangi bir şişe buluruz” yaklaşımı her zaman doğru değildir. Fason krem üretimi gibi doku ve ambalaj ilişkisinin belirleyici olduğu projelerde bu konu baştan planlanmalıdır.

Sukhacos proje kapsamına göre şişe, kavanoz, tüp, airless ambalaj, pompa, kapak, kutu ve etiket gibi ambalaj bileşenlerinin tedariği konusunda destek sağlayabilir.

Hazır Formül ve Özel Formül Maliyeti Aynı mı?

Genellikle maliyet yapıları farklıdır.

Ancak “özel formül kesin daha pahalıdır” şeklinde tek bir kural oluşturmak doğru olmaz.

Toplam proje maliyetini etkileyen faktörler arasında:

• Ar-Ge ihtiyacı,
• hammadde seçimi,
• aktif içerikler,
• ambalaj,
• üretim adedi,
• gerekli testler,
• etiket/kutu,
• mevzuat ve dokümantasyon

bulunur.

Hazır formülde sıfırdan Ar-Ge ihtiyacı azalabilir.

Özel formülde ise:

• formül geliştirme,
• numune,
• revizyon,
• test

gibi süreçler projeye eklenebilir.

Bu nedenle fiyat karşılaştırması yalnız “hazır mı özel mi?” üzerinden değil ürünün toplam teknik briefi üzerinden yapılmalıdır. Maliyeti belirleyen kalemleri fason kozmetik üretim maliyeti yazımızda ayrıntılandırdık.

Hangisini Seçmelisiniz?

Basit bir karar çerçevesi kullanabiliriz.

Hazır formül size daha uygun olabilir, eğer:

• İlk markanızı kuruyorsanız,
• Pazara daha sade bir ürün geliştirme süreciyle çıkmak istiyorsanız,
• Çok spesifik bir formül beklentiniz yoksa,
• Farklılaşmayı daha çok marka ve ambalaj tarafında yapacaksanız.

Özel formül size daha uygun olabilir, eğer:

• Ürününüzü formül seviyesinde farklılaştırmak istiyorsanız,
• Spesifik aktif içerik veya doku beklentiniz varsa,
• Belirli bir hedef maliyet/formül dengesi oluşturmanız gerekiyorsa,
• Uzun vadede markaya ait özel bir formülasyon istiyorsanız.

Formül Seçmeden Önce Üreticinize Soracağınız 9 Soru

Üretim görüşmesine başlamadan önce şu soruları sorun:

1. Kaç hazır formülünüz bulunuyor?
2. Hazır formül üzerinde değişiklik yapılabilir mi?
3. Markama özel sıfırdan formül geliştiriyor musunuz?
4. Kendi formülümü getirebilir miyim?
5. Özel formülün mülkiyeti kime ait olacak?
6. NDA yapılabiliyor mu?
7. Numune ve revizyon süreci nasıl işliyor?
8. Formül için hangi testler gerekiyor?
9. Formül seçimi üretim MOQ’sunu veya ambalajı etkiliyor mu?

Bu soruların üretimin başında cevaplanması ileride yaşanabilecek yanlış anlaşılmaları önemli ölçüde azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kozmetik Markanız İçin Doğru Formül Modelini Belirleyin

Kozmetik ürün geliştirmede doğru başlangıç noktası “hazır formül mü, özel formül mü?” sorusuna herkese aynı cevabı vermek değildir.

Doğru model; markanın hedef müşterisi, ürün konsepti, bütçesi, pazara çıkış planı ve farklılaşma ihtiyacı birlikte değerlendirilerek seçilmelidir.

Sukhacos’ta mevcut 300 formülasyon içerisinden projeye uygun bir ürün değerlendirilebilir, markaya özel sıfırdan formül geliştirilebilir veya müşterinin mevcut formülü teknik ve mevzuatsal değerlendirme sonrasında üretime alınabilir.

Formülasyon ve Fason Üretim Projenizi Görüşün